Ból pleców podczas miesiączki – przyczyny, mechanizmy i skuteczne sposoby

Ten ból wynika z fizjologii kobiety, a ta zmienia się w czasie cyklu. Podczas okresu inaczej działa nasze ciało – zmiania się pod wpływem hormonów. Żeby zrozumieć dlaczego tak się dzieje i co to ma do pleców, warto zacząć od podstaw, czyli jak funkcjonuje stabilizacja kręgosłupa:

1. System bierny – obejmuje więzadła, torebki stawowe i kręgi. Odpowiada za mechaniczną stabilność🦴
2. System czynny – obejmuje mięśnie, które wspierają kręgosłup, szczególnie mięśnie głębokie💪
3. System kontroli nerwowej – układ nerwowy koordynuje aktywację mięśni i reakcję na zmiany pozycji i obciążenia🧠

Podczas miesiączki, dochodzi do zmiany w tym układzie – pod wpływem hormonów:

• więzadła stają się bardziej wiotkie – podczas miesiączki synteza kolagenu jest mniej efektywna. Więzadła, które wspierają stawy i kręgosłup, stają się bardziej elastyczne, co zwiększa ryzyko mikroprzeciążeń i bólu.
• osłabienie mięśni głębokich – Mięśnie stabilizujące (takie jak mięsień poprzeczny brzucha, mięsień wielodzielny czy mięśnie skośne) mogą nie nadążać z reagowaniem na większą niestabilność więzadeł. To zjawisko nie nasila się podczas miesiączki, ale jest ona takim “papierkiem lakmusowym” – pokazuje słabe punkty naszego ciała
• zmęczenie układu nerwowego – kiedy system więzadłowy działa słabiej, pozostałe 2 – mięśniowy i więzadłowy muszą pracować na większych obrotach. A jeśli do tego mięśnie są osłabione, to układ nerwowy ma dużo do ogarnięcia…

Dlatego tak ważne jest wzmocnienie mięśni głębokich, takich jak mięsień poprzeczny brzucha czy mięsień wielodzielny, poprzez odpowiednie ćwiczenia.

Badanie Shakeri i wsp. (2013) wykazało, że funkcjonalne ćwiczenia stabilizacyjne zmniejszają ból, poprawiają funkcjonowanie i zmniejszają lęk przed ruchem u kobiet z bólem dolnego odcinka pleców związanym z miesiączką.

Co więcej, badania wskazują na korelację bólu dolnej części pleców z bólem porodowym. Może to sugerować wspólne mechanizmy, takie jak napięcie więzadeł macicy (m.in. więzadła obłe i krzyżowo-maciczne), które łączą narządy miednicy z kręgosłupem. W swojej praktyce fizjoterapeutycznej obserwuję, że terapia ukierunkowana na więzadła łączące kręgosłup i miednicę z narządami wewnętrznymi przynosi znaczną ulgę pacjentkom.

Badania przeprowadzone na japońskich pielęgniarkach wykazały, że praca na nocne zmiany nasila bóle miesiączkowe. Może to wynikać ze zwiększonego poziomu stresu (bo stres dla naszego ciała to nie tylko emocje, ale też zmęczenie czy niewyspanie), który wpływa na reakcje zapalne w organizmie. Taką zależność zauważam też w gabinecie u pacjentek.

Ból pleców podczas miesiączki to złożony problem, który wymaga wieloaspektowego podejścia. Odpowiednie ćwiczenia stabilizacyjne, praca z więzadłami, a także wsparcie dietetyczne mogą znacząco poprawić komfort życia. Jeśli zmagasz się z podobnymi dolegliwościami, warto skonsultować się z fizjoterapeutą, który dostosuje terapię do Twoich potrzeb i pomoże Ci poczuć się lepiej w swoim ciele.