Ból kości ogonowej po porodzie – przyczyny, leczenie, fizjoterapia
Bóle pleców, stawów krzyżowo-biodrowych i kości ogonowej to jedne z najczęstszych przyczyn, dla których zgłaszają się do mnie pacjentki w okresie ciąży i po jej zakończeniu.
W przypadku bólu pleców przyczyny po porodzie pokrywają się z tymi w ciąży (o czym mówię tutaj) i dodatkowo dochodzi dźwiganie dziecka.
Natomiast ból kości ogonowej (tzw kokcygodynia – od coccygis, czyli kości guzicznej, czyli potocznie właśnie ogonowej) to dużo bardziej dokuczliwa dolegliwości – sprawia, że że proste czynności, takie jak siedzenie czy wstawanie, stają się wyzwaniem.
Skąd bierze się ból kości ogonowej?
Przyczyn jest wiele, zwykle jest to bezpośredni uraz (sama taki zaliczyłam przewracając się na rolkach), ale u moich pacjentek często pojawia się po porodzie w połączeniu z dużą ilością siedzenia – również przed ciążą i porodem.
Podczas porodu siłami natury kość guziczna odchyla się, a w ciąży więzadła poddawane są działaniu relaksyny (hormonu rozluźniającego). Mięśnie przyczepiające się do niej stają się obciążone przez rosnące dziecko. Te czynniki, połączone z długotrwałym siedzeniem, mogą powodować ból.
Inne czynniki ryzyka to:
- płeć żeńska (kobiety są bardziej narażone),zwiększony wskaźnik masy ciała (BMI),
- przebyte porody drogą pochwową,
- wrodzone zmiany w budowie stawu krzyżowo-guzicznego,
- szybka utrata masy ciała, która zmniejsza amortyzację w okolicy miednicy.
Jakie są objawy kokcygodynii?
Pacjentki cierpiące na kokcygodynię często opisują ból jako głęboki, piekący, a czasem przypominający uczucie siedzenia na twardym przedmiocie, np. marmurze. Dolegliwości mogą nasilać się w określonych sytuacjach, takich jak:
- długotrwałe siedzenie (szczególnie na miękkich powierzchniach),
- wstawanie z pozycji siedzącej
- odchylanie się do tyłu w pozycji siedzącej
- stosunek płciowy
- defekacja (czyli robienie kupy)
Często ulgę przynosi zmiana pozycji, siedzenie na poduszce z wycięciem na kość ogonową lub przesunięcie ciężaru ciała na jedną stronę.
Diagnostyka bólu kości ogonowej
Dla fizjoterapeutki uroginekologicznej często wystarczy wywiad i nasze badanie. Wykonanie zdjęcia RTG jest konieczne w razie urazu czyli upadku – żeby wykluczyć złamanie.
Jak można złagodzić ból kości ogonowej?
W przypadku kokcygodynii leczenie zazwyczaj jest kompleksowe i może obejmować:
- Fizjoterapię, najlepiej prowadzoną przez fizjoterapeutkę uroginekologiczną – w gabinecie pracuję na mięśniach dna miednicy i okolicznych więzadłach, wykonuję mobilizację kości ogonowej
- Unikanie długotrwałego siedzenia, częste zmiany pozycji (to często zalecam pacjentkom niezależnie czy przychodzą z bólem pleców czy kości ogonowej)
- Farmakoterapię – W niektórych przypadkach stosuje się leki przeciwbólowe lub przeciwzapalne
- Inne metody – W rzadkich przypadkach rozważa się iniekcje sterydowe lub interwencje chirurgiczne, jeśli inne metody nie przynoszą ulgi.
Jeśli chodzi o poduszki z wycięciem – mogą one dawać ulgę i może to być jedyny sposób żeby w spokoju usiąść. Jeśli tak się dzieje, to warto, żebyś była w stanie odpocząć. Jeśli możesz staraj się jednak wybierać pozycję leżącą. Takie poduszki negatywnie wpływają na mięśnie dna miednicy, a po porodzie mogą sprzyjać obniżeniu narządów miednicy.
Kokcygodynia to nie tylko fizyczne dolegliwości – często wiąże się z frustracją, uczuciem bezradności czy wycofaniem z życia społecznego. Może wpływać na relacje z bliskimi, życie zawodowe i codzienne aktywności.
Sama pamiętam ten ból i zaskoczenie, że w moim życiu jest dużo więcej siedzenia niż wcześniej mi się wydawało – bo towarzyszył mu ból. Utrudniało mi to udział w zajęciach i wykluczyło w zajęciach sportowych. Zanim dowiedziałam się, że fizjoterapia może mi pomóc (ortopeda mi o tym nie powiedział), minęło kilka lat, a ja żyłam z konsekwencjami urazu – dyskomfortem podczas siedzenia i w sytuacjach intymnych.
Dlatego doskonale rozumiem wagę problemu, z którym przychodzą pacjentki. Dosłownie kilka dni temu miałam okazję pracować z pacjentką, która kilka dni po porodzie zgłosiła się do mnie z bólem kości ogonowej. Po wspólnej pracy nad rozluźnieniem mięśni dna miednicy i mobilizacją kości guzicznej uzyskałyśmy świetny efekt – już po pierwszej wizycie ból zmniejszył się o połowę i mogła usiąść normalnie, żeby nakarmić dziecko.
Jeśli odczuwasz, że ten ból odbiera Ci radość życia, pamiętaj, że nie jesteś sama. Wspólna praca z fizjoterapeutą, może być kluczem do odzyskania komfortu w Twoim ciele.
Nie ignoruj bólu – pozwól sobie na profesjonalną pomoc i powrót do pełni zdrowia. Umów się na wizytę!
